ویتامین های مورد نیاز در بارداری

ویتامین های مورد نیاز در دوران بارداری

در این مقاله به بررسی ویتامین های مورد نیاز در دوران بارداری می پردازیم و میزان دوز مصرفی مورد نیاز را نیز بررسی خواهیم کرد با ما همراه باشید:

ویتامین های مورد نیاز در بارداری

 

 

 ویتامین D:

ویتامین D به جذب کلسیم و فسفر از دستگاه گوارش کمک می کند.

در دوران بارداری مکمل ویتامین D سبب افزایش غلظت ویتامین D3 در گردش خون و افزایش کلسیم در بدن جنین می شود.

بنابراین نیاز به این ویتامین در بارداری افزایش نمی یابد و مقدار کمی از D3 از مادر به جنین منتقل می شود.

نکته : استفاده از کرم ضدآفتاب مانع جذب نور خورشید و تولید ویتامینD  بدن می شوند.

بیوتین :

نیاز به این ویتامین نیز مانند ویتامین D در بارداری افزایش نمی یابد و مقدار مورد نیاز روزانه آن مانند قبل از بارداری است.

تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین:

با توجه به افزایش انرژی مورد نیاز روزانه در دوران بارداری  و نقش این سه ویتامین در متابولیسم کربوهیدرات ها، نیاز به این ویتامین ها (به ویژه تیامین به میزان ۳۰ درصد) در این دوران افزایش می یابد.

بنابراین مصرف منابع غذایی حاوی این ویتامین ها توصیه می شود.

پیریدوکسین ویتامین B6

نیاز به ویتامین B6 به دلیل نقش این ویتامین در سنتز پروتئین ها تا %۴۶ افزایش می یابد.

ویتامین B12

با توجه به نقش این ویتامین در عملکرد سیستم عصبی، تقسیم سلولی و خون سازی، نیاز به آن در دوران بارداری اندکی افزایش می یابد.

مصرف مکمل B12 خصوصاً در مادران باردار گیاهخوار ضروری است.

فولات یا اسید فولیک :

در دوران بارداری به علت تولید بیشتر گلبول های قرمز خون و شکل گیری دستگاه عصبی جنین نیاز به اسید فولیک تا ۵۰ % افزایش می یابد.

لازم است علاوه بر توصیه به مصرف منابع غنی اسید فولیک، مکمل آن نیز طبق دستور العمل کشوری به میزان ۴۰۰ میکرو گرم در روز برای خانم های باردار

تجویز شود.

مصرف به موقع و کافی این ویتامین از ایجاد ضایعات عصبی خصوصاً نقص مادرزادی لوله عصبی پیشگیری می کند.

با توجه به اینکه بخش عمده ای از اسیدفولیک دراثر پخت سبزی ها از بین می رود، باید توصیه شود از سبزی های تازه در برنامه غذایی روزانه استفاده شود.

ویتامین های مورد نیاز در بارداری ، فولیک اسید

 

ویتامین E

ویتامین E  نوعی آنتی اکسیدان است.

اگر مادر بارداری دچار کمبود این ویتامین نباشد نیاز او نسبت به قبل از بارداری تغییر نخواهد کرد.

منابع غذایی این ویتامین عبارتند از انواع روغن های گیاهی مانندجوانه گندم و آفتابگردان، زرده تخم مرغ، مغزها و سبزی های دارای برگ تیره رنگ.

نکته: روغن ذرت جزو منابع غنی این ویتامین نیست.

در بارداری غلظت آلفا توکوفرول در خون افزایش می یابد و از طریق جفت به جنین منتقل می شود.

ویتامین E مورد نیاز در بارداری

کلسیم :

نیاز به کلسیم مورد نیاز روزانه خانم های باردار به دلایل مختلف از جمله استخوان سازی و تشکیل جوانه های دندان در جنین و پیشگیری از برداشت املاح از استخوان های مادر، به ویژه در سه ماهه سوم بارداری و دوران شیردهی افزایش می یابد.

لازم است جهت تامین این ماده معدنی مهم به خانم باردار و شیرده مصرف مواد غذایی گروه شیر و لبنیات به میزان لازم و کافی توصیه شود.

کلسیم مورد نیاز در خانم های باردار و شیرده زیر ۱۸ سال ۱۳۰۰ و بالای ۱۸ سال ۱۰۰۰ میلی گرم در روز می باشد.

 ویتامین C:

نیاز به ویتامین C در دوران بارداری و خصوصاً شیردهی افزایش می یابد اما کمبود آن در این شرایط مشاهده نشده است.

ویتامین c مورد نیاز در بارداری

آهن :

*وجود آهن برای تولید گلبول های قرمز خون، افزایش هموگلوبین، رشد و نمو و تامین ذخایر کبدی جنین ضروری است.

بنابراین نیاز به آهن در دوران بارداری تا حد دو برابر افزایش می یابد که به هیچ وجه از طریق مصرف مواد غذایی به تنهایی تامین نمی شود.

بنابراین مصرف یک عدد قرص آهن سولفات فروس برای پیشگیری از کم خونی فقرآهن و عوارض ناشی از کمبود شدید و متوسط آن بر رشد و تکامل جنین و سلامت مادر ضروری است .

*مصرف مکمل آهن علاوه بر منابع غذایی غنی از آهن طبق دستورالعمل کشوری  توصیه می شود.

لازم به ذکر است مصرف مکمل آهن در مورد خانم های باردار مبتلا به تالاسمی نیز طبق برنامه کشوری مانند سایر خانم های باردار توصیه می شود.

نیاز به آهن در مادران باردار گیاهخوار حدود ۱/۸  برابر سایر مادران باردار است.

نکته مهم در درمان کم خونی این است که دوز درمانی باید ۲ تا ۳ ماه ادامه یابد تا ذخایر آهن بدن اصلاح شود.

در درمان کم خونی اکتفا به افزایش هموگلوبین که معمولاً چند روز پس از مصرف مکمل آهن ایجاد می شود کافی نیست و باید اطمینان حاصل شود که ذخیره فریتین سرم نیز به مقدار طبیعی رسیده است (درکم خونی شدید دوز درمانی ۴-۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن)

طبق نتایج مطالعه پژوهشی در وضعیت ریزمغذی ها در کشور در زنان باردار پنج ماهه و بیشتر، میانگین آنمی فقر آهن۲۰ تا ۲۵ درصد گزارش شده که بیشترین شیوع  آن در جنوب خراسان، سیستان و بلوچستان و جنوب کرمان و با شیوع بیشتر (۳۷ تا ۵۰ درصد) در مناطق روستایی گزارش شده است.

ویتامین های مورد نیاز در بارداری

ید :

با توجه به نقش ید در متابولیسم بدن و تولید انرژی و نیز تکامل مغز جنین، میزان ید مورد نیاز در دوران بارداری افزایش می یابد، به طوری که کمبود ید در دوران بارداری منجر به عقب ماندگی ذهنی، هیپو تیروئیدی و گواتر و در شکل شدید آن کرتینیسم در نوزاد می گردد.

همچنین نیاز به مصرف منابع غنی از ید (مانند انواع ماهی) در دوران شیردهی بیش از دوران بارداری می باشد.

مصرف زیاد ید نیز در دوران بارداری منجر به بروز گواتر و هیپو تیروئیدی در نوزاد می شود.

روی :

کمبود روی در بدن مادر می تواند سبب طولانی شدن زایمان، زایمان زودرس، محدود شدن رشد داخل رحمی IUGR، اثرات تراتوژنی و مرگ جنین شود.

روی نقش مهمی در سنتز DNA و RNA دارد.

با توجه به نقش مهم روی در متابولیسم سلولی، نیاز به آن در بارداری و خصوصاً شیردهی افزایش می یابد لذا مصرف منابع غنی از روی توصیه می گردد

نیاز به روی در گیاهخواران نیز تا ۵۰ % افزایش می یابد.

طبق نتایج مطالعه پژوهشی در وضعیت ریزمغذی ها در کشور در زنان باردار پنج ماهه و بیشتر، میانگین کمبود این ریز مغذی ۳۸ تا ۴۲ درصد با شیوع بیشتر در مناطق روستایی گزارش شده.

بیشترین شیوع این کمبود در مناطق شهری جنوب خراسان، سیستان و بلوچستان و جنوب کرمان تا ۶۱ % می باشد.

ویتامین های مورد نیاز در بارداری

 

جدول موادغذایی،منابع غذایی ونقش آنها در بدن

مواد مغذی منابع غذایی نقش آنها در بدن
ویتامین A جگر،قلوه، زرده تخم مرغ، اسفناج، هویج و جعفری – قدرت دید چشم

– رشد و نمو طبیعی بافت استخوان و دندان

– رشد و نمو و حفاظت از پوست

ویتامین D زرده تخم مرغ ، جگر ، ماهی – رشد و نمو و حفظ بافت طبیعی استخوان و دندان

– تنظیم سوخت و ساز کلسیم و فسفر در بدن

ویتامین E انواع روغنهای گیاهی، زرده تخم مرغ، شیر، انواع مغزها، سبزیجات با برگ سبز تیره – حفظ سلامت پوست

– پیشگیری از همولیز گلبولهای قرمز خون

– پیشگیری از اکسیداسیون اسیدهای چرب و ویتامین A

– به تاخیر انداختن پیری سلولها

ویتامین K جگر ، انواع روغنهای گیاهی خصوصاً روغن دانه سویا ، سبوس و جوانه گندم ، اسفناج ، گل کلم و گوجه فرنگی -نقش اساسی در انعقاد خون
ویتامین B1 (تیامین) گوشت ، جگر ، دل ، قلوه ، زرده تخم مرغ ، غلات، حبوبات ، سبوس و آرد کامل گندم ، سیب زمینی – رشد طبیعی بدن

– حفظ سلامت سیستم عصبی

– حفظ اشتها در در حد طبیعی

ویتامین B2 جگر، دل، قلوه، امعاء و احشاء ، تخم مرغ ، شیر و فرآورده های آن ، سبزیهای برگ سبز – سوخت و ساز کربوهیدرات، چربی و پروتئین

– شرکت در فعالیت آنزیمی بدن و رساندن اکسیژن به بافتها

ویتامین B3

(نیاسین)

جگر، گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخم مرغ، شیر، حبوبات ، بادام زمینی – شرکت در سوخت و ساز کربوهیدراتها ، چربیها و پروتئین ها

– حفظ سلامت دستگاه عصبی و کار مغز

ویتامین B6 انواع گوشت، جگر، شیر، تخم مرغ، حبوبات و غلات -خونسازی

-رشد و نمو طبیعی بدن

-سوخت و ساز مواد غذایی در بدن

اسید فولیک جگر، تخم مرغ، ماهی، گندم، نخود، لوبیا، عدس، سبزیهای برگ سبز خونسازی

– شرکت در تشکیل اسیدهای نوکلئیک

ویتامین B12 گوشت قرمز، ماهی، دل، قلوه، تخم مرغ، شیر و لبنیات خونسازی

– دخالت در تشکیل اسیدهای نوکلئیک

– نقش در رشد و نمو طبیعی بدن

– متابولیسم اسید فولیک

ویتامین C انواع مرکبات ، گوجه فرنگی ، فلفل سبز ، گل

کلم ، سیب زمینی ، طالبی ، خربزه ، توت فرنگی

، اسفناج و کاهو

– التیام زخمها و بهبود حساسیت ها

– افزایش جذب آهن غذا

– حفظ سلامت لثه ها

– حفظ و تشکیل کلاژن در بافتها

آهن زرده تخم مرغ ، گوشت ، ماهی ، جگر ، حبوبات ،

سبزیهای برگ سبز تیره مثل جعفری ،گشنیز و..

– خونسازی

– شرکت در ساختمان بعضی از آنزیمها

کلسیم شیر و لبنیات – تشکیل و حفظ بافت طبیعی استخوانها و دندانها

– انعقاد طبیعی خون

– عملکرد طبیعی قلب و عضلات بدن

– پیشگیری از پوکی استخوان در میانسالی

روی جگر، گوشت، مرغ،ماهی، شیر، پنیر، حبوبات، گندم – بهبود و التیام زخمها

– شرکت در ساختمان انسولین و بعضی از آنزیمها

– رشد و نمو طبیعی بدن

– شرکت در سوخت و ساز اسیدهای نوکلئیک

ید غذاهای دریایی(ماهی و میگو) و نمک ید دار – شرکت در سنتز هورمون تیروکسین در غده تیروئید

– رشدو نمو طبیعی بدن

– سوخت و ساز مواد در بدن

امگا ۳ انواع ماهی ( تن، آزاد، قزل آلا) بویژه ماهی های آب سرد مانند ماهی سالمون و ساردین، روغن ماهی، لوبیای سویا،گردو، جوانه گندم، روغن کانولا، جوانه گندم ، روغن گردو ، روغن تخم کتان یا پنبه و روغن ماهی – شرکت در تشکیل غشای سلولی

– کاهش التهاب ، اتساع عروق خونی ، کاهش تجمع پلاکتها

امگا ۶ انواع روغن های گیاهی (ذرت، سویا،آفتابگردان) تشکیل  PGE1 و کاهش التهاب

 

با تشکر از همراهی شما

دگتر هما حکمت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *